محمد صادق بیگی در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر تأمل در قرآن کریم در ماه مبارک رمضان به آیات مرتبط با زن در آیینه قرآن اشاره و اظهار کرد: با تبیین مفاهیم تربیتی و اجتماعی آیه ۲۲۳ سوره بقره درمییابیم که خداوند در این آیه میفرماید «نِساؤُکُم حَرثٌ لَکُم»، که در آن زن به زمین مستعد کشت تشبیه شده است؛ اما این تشبیه به معنای برتری مرد یا تقلیل جایگاه زن نیست.
وی با اشاره به معنای «حرث» افزود: وقتی زن به عنوان حرث معرفی میشود، مرد در جایگاه «حارث» قرار میگیرد؛ یعنی کسی که وظیفه آمادهسازی، مراقبت و فراهم کردن شرایط رشد را برعهده دارد. همانگونه که کشاورز بدون آمادهسازی زمین، آفتزدایی و انتخاب بذر سالم، برداشت مطلوبی نخواهد داشت، مرد نیز موظف است تمامی شرایط روحی، عاطفی و جسمی همسر خود را در نظر بگیرد.
این کارشناس قرآن با بیان تفاوت «حرث» و «زرع» در قرآن تصریح کرد: بر اساس آیه ۶۴ سوره واقعه، «زرع» به معنای رویاندن و رشد دادن است که فعل خداوند دانسته شده، اما «حرث» اقدام و زمینهسازی بنده است؛ بنابراین نقش انسان، فراهم کردن بستر رشد است و نتیجه نهایی در اختیار خداوند قرار دارد.
وی ادامه داد: در پایان آیه ۲۲۳ بقره چهار تأکید تربیتی مهم آمده است؛ «قدموا لانفسکم»، «اتقوا الله»، «واعلموا انکم ملاقوه» و «وبشر المؤمنین». این ترتیب نشان میدهد که قرآن ابتدا میدان عمل را وسیع معرفی میکند و سپس با تقوا، مسئولیتپذیری و امید، آن را جهتدهی میکند.
به گفته بیگی، عبارت هشداردهنده «وَاعْلَمُوا أَنَّکُمْ مُلاقُوهُ» از تعابیر کمنظیر قرآن است که زن و مرد را به صورت توأمان مخاطب قرار میدهد و یادآور میشود که همه رفتارها در چارچوب خانواده، در پیشگاه الهی مورد حسابرسی قرار خواهد گرفت.
این پژوهشگر حوزه خانواده با تأکید بر اینکه «نساء» در این آیه به معنای اساس و پایه نسلهاست، خاطرنشان کرد: قرآن با این تعبیر، نقش بنیادین زن در تداوم نسل و پرورش انسانهای صالح را یادآور میشود و استعداد مادرانگی را ظرفیتی الهی میداند که نیازمند صیانت و حمایت اجتماعی است.
وی افزود: پیام نهایی آیه آن است که خانواده زمانی شکوفا میشود که هر دو ضلع آن، یعنی حرث و حارث، تقوا پیشه کنند و مسئولیت خود را در قبال یکدیگر و در برابر خداوند جدی بگیرند.
این کارشناس قرآن تأکید کرد: آیه ۲۲۳ بقره نهتنها نگاه ابزاری به زن را رد میکند، بلکه با تبیین مسئولیت مرد در ایجاد بستر مناسب رشد، کرامت زن را در چارچوب خانواده تثبیت میکند و نسل صالح را به عنوان «عمل پیشفرستاده» برای آخرت معرفی میکند.
نظر شما